داروهای اتوتوکسیک چیست؟

داروهای اتوتوکسیک داروهایی هستندکه روی سیستم شنوایی اثر می‌گذارند و باعث کم‌شنوایی، وزوز گوش و اختلالات تعادلی می‌شوند. این داروها جزء دسته داروهای سمی قرار می‌گیرند.

امروزه بیش از 220 داروهای اتوتوکسیک شناخته شده است. این داروها غالبا برای درمان عفونت‌های شدید، سرطان و بیماری‌های قلبی تجویز می‌شوند.

اختلالات شنوایی و تعادلی که در اثر این دارو ها ایجاد می‌شود، ممکن است دائمی باشد و یا با قطع دارو از بین برود.

وقتی پزشک داروی اتوتوکسیک را برای درمان یک بیماری وخیم انتخاب می‌کند، حتما اثرات دارو بر سیستم شنوایی و تعادل شما را در نظر می‌گیرد و در باره نحوه اثر دارو بر کیفیت زندگی شما صحبت می‌کند.

داروهای اتوتوکسیک

اثرات داروهای اتوتوکسیک

اولین نشانه داروهای اتوتوکسیک، وزوز گوش است که با گذشت زمان ممکن است منجر به کم‌شنوایی شود. اما غالبا تا زمانی که بر روی درک گفتار تاثیر نگذارد، فرد متوجه وجود افت شنوایی نمی‌شود.

عدم تعادل نیز می‌تواند در نتیجه استفاده از داروهای اتوتوکسیک ایجاد شود. در این حالت ممکن است شما اختلال در تعادل و احساس ناپایداری در پاهایتان را تجربه کنید. گاهی اوقات این مشکلات موقتی هستند، زیرا بدن یاد می‌گیرد که با کنترل تعادل سازگار شود.

داروهای اتوتوکسیک ممکن است کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد. عدم توانایی شنیدن مکالمات دیگران یا احساس گیجی ممکن است باعث شود شما از مشارکت در فعالیت‌های معمول و روزمره دور بمانید.

داروها چه تاثیری بر روی گوش می‌گذارند؟

داروهای اتوتوکسیک به سلول‌های مویی که در گوش داخلی قرار دارند و نقش موثری  در حس شنوایی و تعادل ایفا می‌کنند، آسیب می‌رساند.

داروهای اتوتوکسیک

داروهای اتوتوکسیک کدامند؟

بیش از 220 دارو و ماده شیمیایی شناخته شده وجود دارندکه باعث اختلالات شنوایی و تعادل می‌شوند.

ضروری است درباره‌ی هر داروی اتوتوکسیکی که مصرف می‌کنید با پزشکتان مشورت کنید و از میزان آسیبی که به سیستم شنواییتان وارد می‌کند مطلع شوید. گاهی اوقات با محدودیت انتخاب دارو مواجه هستیم. برای مثال درمان یک بیماری وخیم فقط با دارویی امکان پذیر است که روی شنوایی اثر جانبی دارد. در این موقعیت هدف اصلی حفظ جان بیمار است و از اثرات جانبی دارو چشم پوشی می‌کنیم.

داشتن سابقه خانوادگی کم‌شنوایی نیز موجب افزایش اثرات مخرب داروها می‌شود.

قرار گرفتن در معرض نویز های بلند هم زمان با مصرف داروهای اتوتوکسیک نیز باعث افزایش آسیب شنوایی می‌گردد.

ادیومتری نشان‌دهنده پایین‌ترین سطح شدت صدایی است که در فرکانس‌های مختلف برای فرد قابل شنیدن است.

داروهایی که کم‌شنوایی دائمی ایجاد می‌کنند:

  • آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلوکوزید مثل جنتامایسین ، آمیکاسین ، توبرامایسین ، نئومایسین و استرپتومایسین
  • داروهای شیمی درمانی مثل سیس پلاتین و کربوپلاتین

داروهایی که باعث کم‌شنوایی موقت می‌شوند:

  • سالیسیلات‌های تسکین‌دهنده درد مثل آسپیرین که برای تسکین درد و تنظیم وضعیت قلب استفاده می‌شوند.
  • کوئینین که برای درمان بیماری مالاریا تجویز می‌شود.
  • دیورتیک‌های حلقوی که برای درمان بیماری‌های قلبی و کاربرد دارند، مثل: فورزماید و اتاکرینیک اسید

داروهای اتوتوکسیک

قبل از شروع درمان با داروهای اتوتوکسیک چه کارهایی باید انجام دهیم؟

 قبل از شروع استفاده از داروهای اتوتوکسیک و همچنین در طول درمان،  لازم است به کلینیک‌های شنوایی‌سنجی مراجعه کنید تا توسط ادیولوژیست ارزیابی سیستم شنوایی و تعادل انجام شود.

در بیمارانی که امکان تغییر و یا قطع دارو وجود ندارد، ضروری است برای کنترل و مدیریت وضعیت شنوایی به صورت مکرر با متخصص شنوایی خود در ارتباط باشند.

در طول درمان با داروهای اتوتوکسیک، حتما به صورت دوره‌ای تست‌های شنوایی را انجام دهید تا از هرگونه تغییر در وضعیت شنوایی، تعادل و وزوز گوش خود مطلع شوید.

منبع:

https://www.asha.org/public/hearing/Ototoxic-Medications