برای برقراری ارتباط با افراد ناشنوا روش‌های متفاوتی وجود دارد. متداول‌ترین آن‌ها لب‌خوانی و استفاده از نشانه‌هاست، اما می‌توانید با استفاده از یک قلم و کاغذ، مترجم یا دستگاه CART نیز با این افراد ارتباط برقرار کنید.

CART مخفف عبارت Communication Access Realtime Translation است.   یک سبک خدماتي است كه در آن ارائه دهنده كارت به گفتار گوش مي‌دهد و فوراً تمام گفتار را برای فرد ناشنوا به متن ترجمه مي‌كند.  این متن توسط  رایانه، صفحه نمایش پروژکتور، مانیتور یا دستگاه‌های تلفن همراه نشان داده می‌شود. بلافاصله، متن ترجمه شده روی صفحه نمایش یا هر وسیله‌ای که برای کار انتخاب شده نمایش داده می‌شود یا ممکن است در همان صفحه توسط پاورپوینت پخش شود.

مهم نیست کدام روش را برای برقراری ارتباط با افراد ناشنوا انتخاب می‌کنید، مهم‌ترین امر داشتن دقت و صبوری است.

برقراری ارتباط از طریق لب‌خوانی

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

در میدان دید آن‌ها بمانید.

هنگام برقراری ارتباط با فرد ناشنوا، سعی کنید چشم‌های خود را هم‌سطح چشمان آن‌ها نگهدارید. اگر آن‌ها نشسته‌اند شما هم بنشینید یا اگر ایستاده‌اند شما هم بایستید. شما باید کمی دورتر از فاصله معمولی که با دیگران صحبت می‌کنید قرار بگیرید حدود 1 تا 2 متر. رعایت این فاصله کمک می‌کند تا فرد ناشنوا تمام حرکات شما را ببیند.

  • اگر داخل خانه هستید، مطمئن شوید که نور کافی برای دیدن وجود دارد.
  • اگر خارج از خانه هستید،  در زاویه‌ای از نور خورشید بایستید که سایه‌ای روی بدن شما نباشد و فرد بتواند به وضوح شما را ببیند.
  • حین صحبت کردن با فرد ناشنوا از قراردادن هر چیزی مانند آدامس در دهانتان خودداری نمایید.

با صدا و لحن معمولی صحبت کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5
نید عادی صحبت کنید. زمزمه کردن یا فریاد زدن باعث تغییر حالت لب شما می‌شود و لب‌خوانی را برای فرد ناشنوا دشوار می‌کند. به همین ترتیب، اگر حرکات دهانتان را با اغراق انجام دهید، درک آن دشوارتر از زمانی می‌شود که شما عادی صحبت می‌کنید.
  •  فقط در صورتی صدای بلند شما کمک می‌کند که خود فرد از شما آن را بخواهد.
  • اگر فرد ناشنوا از شما خواست با صدای بلند صحبت کنید، سعی کنید کلمات را با سرعت کمتر و صدای بلندتر ادا کنید.

تماس چشمی برقرار کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

حرکات و حالت صورت و چشم شما و هم‌چنین لحن گفتارتان در برقراری ارتباط با فرد ناشنوا تاثیر بسزایی دارد. از آنجایی که  برقراری ارتباط چشمی در این رابطه بسیار اهمیت دارد، سعی کنید تمام مدتی که با فرد ناشنوا صحبت می‌کنید سرتان را نچرخانید.

  • هم‌چنین، مطمئن شوید که فرد ناشنوا نیز ارتباط چشمی را حفظ می‌کند. به عنوان مثال، اگر شما روش استفاده از ابزاری را به او آموزش می‌دهید و او به آن ابزار نگاه می‎‌کند، منتظر بمانید تا او با دقت به ابزار نگاه کند بعد شما آموزشتان را ادامه بدهید.
  • اگر عینک آفتابی به چشم دارید، آن را بردارید.

اگر می‌توانید برای تاکید یک نکته، از حالاتی مانند لبخندزدن، چرخاندن چشمتان یا بالاکشیدن ابرو استفاده کنید.

از حرکات و نشانه‌های بصری استفاده کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

به این وسیله شما می‌توانید برخی حرکات بدنی و فیزیکی را وارد ارتباط خود با فرد ناشنوا کنید. از آنجایی که در دنیای ناشنوایان اشاره کردن بی‌ادبی تلقی نمی‌شود، می‌توانید در ارتباطتان از اشاراتی مانند نوشیدن، پریدن یا غذاخوردن برای نشان دادن منظورتان استفاده کنید. می‌توانید از انگشتانتان برای نشان دادن اعداد و کشیدن شکل حروف در هوا برای نشان دادن آن‌ها کمک بگیرید.

2- از زبان اشاره استفاده کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

ابتدا توضیح مختصری در مورد زبان اشاره می‌دهیم:

زبان اشاره، نظام قراردادی خاص و منظمی است که به جای الگوهای صوتی یا نوشتاری، برای انتقال معنا و منظور صحبت برای فرد ناشنوا  مورد استفاده قرار می‌گیرد. این زبان ممکن است ترکیبی از شکل، جهت و حرکت دست‌ها، بازوها یا تمام بدن و حالات متفاوت صورت برای بیان منظور گوینده باشد. امروزه زبان اشاره بین‌المللی در سطح جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد، البته در هر منطقه ممکن است عناصر خاص آن ناحیه به آن اضافه شده باشد.

از زبان اشاره قراردادی استفاده کنید.

بعضی از افراد ناشنوا از زبان اشاره برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند. این زبان کاملا متفاوت از زبان گفتاری می‌باشد و می‌تواند بنا به موقعیت جغرافیایی هر کشور نوع خاص آن بکار گرفته شود. زبان‌های اشاره گرامر و نوشتار خاص خودشان را دارند.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

یادگیری حروف و اعداد در زبان اشاره

اگر در استفاده از زبان اشاره تازه کار هستید، بهتر است ابتدا با یادگیری حروف الفبا و اعداد شروع کنید. این امر به شما کمک می‌کند تا کارتان را از مراحل اولیه شروع کنید و ارتباط راحت‌تری با فرد ناشنوا برقرار کنید.

عبارات معمول را تمرین کنید.

یادگیری عبارات اصلی مانند “سلام”، “متشکرم” و “لطفا” می‌تواند در زمینه‌های مختلف ارتباطی کاربرد داشته باشد. در زبان ASL این عبارات به روش زیر اعلام می‌شود:

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

برای نشان دادن لطفا:

دست خود را صاف در مرکز سینه خود قرار دهید و سه بار آن را در حرکت دایره‌ای و در جهت گردش عقربه‌های ساعت حرکت دهید.

برای نشان دادن تشکر:

با انگشتان خود لب‌های خود (با دست صاف) لمس کنید. سپس دست خود را به سمت جلو و پایین در جهت شخص حرکت دهید.

برای نشان دادن سلام:

با کف دستتان طوری که کف دست رو به بیرون باشد پیشانی خودتان را لمس کنید. سپس آن را از پیشانی خود بلند کنید.

درک خود را از زبان اشاره بالا ببرید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

اگر می‌خواهید به زبان اشاره مهارت داشته باشید ، باید به مطالعه گرامر و درک ساختار زبان اشاره بپردازید و دامنه کلماتتان را گسترش دهید. مانند هر زبان دیگری باید تمرین کنید تا تسلط کافی را کسب نمایید.

مطمئن شوید که فرد ناشنوا از زبان اشاره استفاده می‌کند.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5
برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

به خاطر داشته باشید که الزاما تمام افراد ناشنوا از زبان اشاره استفاده نمی‌کنند. قبل از برقراری ارتباط مطمئن شوید که فرد ناشنوا از زبان اشاره استفاده می‌کند. برای این کار با این روش به او سلام کنید. اگر پاسخ مناسب شما را داد می‌توانید بقیه ارتباطتان را با استفاده از زبان ادامه دهید.

توجه کنید که زبان‌های متفاوتی وجود دارند. شاید شخصی که با او صحبت می‌کنید از زبانی که شما بلدید استفاده نکند.

با خواندن این مطلب نکاتی را در مورد کم‌شنوایی مرتبط با سن بشناسید.

طوری روبروی فرد ناشنوا بایستید که دستان و بدن شما را کامل ببیند.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

هنگام برقراری ارتباط از طریق زبان اشاره، مهم است که دستان شما کاملا در معرض دید مخاطبتان باشد. حتما دست و بدنتان را در راستای شخص مقابلتان نگهدارید.

دستانتان خارج از بدن و جلو قفسه سینه‌تان باشد. اگر به هر دلیلی مجبور شدید به طرف دیگر برگرددید، موقتا صحبتتان را قطع کنید و علت کارتان را توضیح دهید.

  1. قوانین و مقررات عمومی

قبل از تلاش برای صحبت یا برقراری ارتباط، توجه فرد ناشنوا را به خودتان جلب کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5
برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

برقراری تماس چشمی روش خوبی برای این کار است. در صورت نیاز می‌توانید با تماس بدن شخص توجه او را جلب کنید. درست است که در جامعه ناشنوایان لمس کردن آنان برای جلب توجه بی‌ادبی تلقی نمی‌شود، اما شما باید با نهایت احترام این کار را انجام دهید. لمس کردن شانه شخصی که او را نمی‌شناسید راه مناسبی برای مخاطب قرار دادن اوست. در صورت لزوم از دو ضربه کوتاه و آرام استفاده کنید.

موضوع صحبت خود را مشخص کنید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

وقتی افراد ناشنوا موضوع کلی صحبت را بدانند، پیگیری مکالمه برای آن‌ها راحت‌تر خواهد بود. سعی کنید بدون مکث، موضوع را ناگهان تغییر ندهید. ابتدا مکث کنید و از او بپرسید که متوجه صحبت شما می‌شود یا نه؟

وقفه‌های بین صحبتتان را توضیح دهید.

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

اگر اختلالی مانند زنگ تلفن یا زنگ درب خانه، صحبتتان را قطع کرد، دلیل رفتنتان را توضیح دهید. در غیر اینصورت، فرد ناشنوا فکر می‌کند شما مکالمه‌تان را نیمه رها کرده‌اید و ممکن است این را حمل بر بی‌ادبی شما بگذارد.

روی صحبتتان شخص ناشنوا باشد نه مترجم.

اگر از مترجم استفاده می‌کنید، مهم است که هنگام صحبت کردن، روی صحبتتان فرد ناشنوا باشد نه دستگاه مترجم. نگران نباشید، مترجم می‌فهمد که شما چه می‌گویید و آن را به بهترین وجه برای فرد ناشنوا ترجمه می‌کند.

خلاصه:

برقراری ارتباط با فرد ناشنوا 5

به فرد ناشنوا نزدیک شوید و خلاصه‌ای از آنچه قرار است به او بگویید را برایش توضیح دهید. این امر می‌تواند برای برخی ناشنوایان و یا حتی افراد شنوا نیز مفید باشد.